ابو القاسم سلطانى
122
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
( 2 * ) - در اصل كسرودارو ( 3 * ) - در اختيارات و مخزن الادويه قرغات و در برهان قاطع و به نقل از برهان در فرهنگ دهخدا قرهقاف آمده است . ( 4 * ) - اصل جمله چنين است " سبط دقيق صلب يشبه العقرب فى شكله فلذالك يسمى العقاربى " بىگره را كه باريك و صلب است عقاربى . . . ( تحفه ) ، باريك و صلب را عقاربى نامند ( مخزن ) . . . دهخدا خولنجان عقابى نوعى از خولنجان است رجوع به خولنجان در اين لغتنامه شود ( فرهنگ دهخدا ) و در خولنجان به نقل از تحفه عقابى آمده كه اشتباه است ممكن است ( ر ) از عقاربى در هنگام چاپ افتاده باشد . ( 5 * ) - در اصل كليخن Code - 318 خولنجان Alpinia officinarum hance رجوع شود به كد شماره 316 دايرهء المعارف . Code - 320 اشنه آبى Alsidium helminthocorton Kutz جلبكى است كه به حد وفور در سواحل كورس يافت مىشود . از زمان تئوفر است شناخته شده و گرچه چندى به دست فراموشى سپرده شده ولى مجددا به عنوان يك ضد كرم بسيار خوب مورد توجه قرار گرفته است . تركيبات شيميائى : گياه داراى 60 تا 70 درصد ماده ژلاتينى ، رزين قهوهاىرنگ ، اسانس ، مواد معدنى نظير كلسيم ، آهن ، سديم بوده و از نظر وجود يد غنى مىباشد . اثرات درمانى : ضد كرم با اثر قاطع ، محرك غده تيروئيد ، ضد ورم . مصارف درمانى : در آسكاريس و اكسيور بهويژه در اطفال به صور زير مصرف مىگردد : 1 - 30 گرم آن را در يك ليتر آب جوشان وارد به مدت سه ساعت دمكرده سه فنجان در روز مصرف مىنمايند . 2 - پودر : كودكان 1 تا 5 ساله 1 گرم ، كودكان بزرگتر 2 تا 4 گرم ، اشخاص بالغ 8 تا 10 گرم در آب يا شير جوشانده صبح ناشتا مصرف مىشود . 3 - از تركيب زير مىتوان به عنوان ضد كرم استفاده كرد . كالومل : 5 % تا 10 % گرم